Zanim wyniki pomiarów emisji trafią do WIOŚ

Sprawozdanie z pomiarów emisji do powietrza trafia do WIOŚ lub innego organu. W tabeli widnieje wartość sugerująca przekroczenie warunków pozwolenia. Pojawiają się pytania o pracę instalacji i przyczynę tak wysokiej emisji. W zakładzie rozważa się regulację urządzenia, kolejne pomiary lub modernizację. Co, jeśli źródłem niepokojącej liczby jest omyłka w obliczeniach?

To możliwy scenariusz, który pokazuje konsekwencje przekazania wyników bez ich zrozumienia. Wyniki wymaganych pomiarów prowadzonych przez zakład mogą stanowić podstawę oceny przekroczeń przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Stwierdzone przekroczenie może prowadzić do kary ustalonej decyzją. Samo wysłanie sprawozdania lub wystąpienie omyłki nie oznacza automatycznej kary, ale niespójne dane mogą wymagać późniejszych wyjaśnień. Prawo ochrony środowiska, art. 298, 299 i 305.

Podobne wątpliwości mogą pojawić się jeszcze przed przekazaniem wyników do inspekcji. Przedsiębiorca zaczyna podejmować decyzje techniczne na podstawie danych, których znaczenie nie zostało dobrze rozpoznane. Dlatego warto, aby takie wyniki przeanalizował zespół, który na co dzień oblicza emisje i przygotowuje opracowania do uzyskania pozwoleń środowiskowych.

Raport sugerował problem z wentylacją. Pomyłka dotyczyła średnicy przewodu

U jednego z naszych Klientów przepływ podany w sprawozdaniu był dużo niższy niż wydajność projektowa wentylacji. Pojawiło się pytanie, czy przewód jest niedrożny albo wentylacja działa nieprawidłowo.

Podczas analizy raportu zwróciliśmy uwagę na średnicę przewodu. W sprawozdaniu wpisano niewłaściwy wymiar, powiązany z obliczeniem przepływu gazów. Przepływ określa, jaka objętość gazu przechodzi przez przewód w jednostce czasu. Gdy wyznacza się go z prędkości gazu i pola przekroju, pomyłka w średnicy wpływa na wynik obliczenia.

W tym przypadku wyjaśnienia wykazały, że wentylacja pracowała prawidłowo, potrzebna była jedynie korekta danych w sprawozdaniu.

To konkretny przykład, jak zapis w raporcie może skierować uwagę na urządzenie, choć wyjaśnienia wymaga najpierw parametr użyty w obliczeniach. Sama różnica między przepływem projektowym i zmierzonym nie wystarcza do stwierdzenia awarii. Trzeba uwzględnić także warunki pracy podczas pomiaru.

Klient regulował urządzenie, a w raporcie nie zgadzało się przeliczenie emisji

Do naszego zespołu trafiły również sprawozdania, na podstawie których Klient próbował poprawić pracę urządzenia. Wyniki wskazywały na bardzo wysoką emisję, niemal nierealną do osiągnięcia przez ten kocioł. Zmieniano nastawy palnika, wykonywano kolejne pomiary, ale wartości w raportach nadal budziły niepokój.

Analizując sprawozdania, porównaliśmy podane stężenie i przepływ gazów z końcową wielkością emisji w kilogramach na godzinę. Nasze wyliczenia dawały dużo niższe wyniki, niż te zapisane w sprawozdaniu. Okazało się, że niewłaściwie zaciągnęły się dane do wyliczenia emisji i po wyjaśnieniu obliczeń, wartości przedstawione w raporcie zostały poprawione, a ich wynik nie wymagał dalszego kalibrowania kotła.

Dzięki doświadczeniu w przeliczeniu emisji, nasz ekspert od razu zauważył nienaturalną wielkość emisji dla tego rodzaju urządzenia. Sprawa została szybko rozwiązana i nie wymagała dalszego zaangażowania pracowników Klienta, ani kolejnych nakładów finansowych

Błędna liczba przy zapisie „poniżej poziomu oznaczenia” zawyżała dane do wniosku

U jednego z naszych Klientów przygotowywaliśmy wniosek o pozwolenie zintegrowane, wykorzystując wyniki pomiarów emisji. Przy jednej z badanych substancji laboratorium nie podało dokładnej wartości, lecz informację, że wynik jest „poniżej poziomu oznaczenia”. Taki zapis łatwo odczytać jako uspokajającą wiadomość: emisja jest niewielka, więc nie ma się czym zajmować. Jednak przy opracowywaniu wniosku trzeba ustalić, co dokładnie oznacza liczba podana jako “poniżej poziomu oznaczenia”. Wynik tak opisany nie podaje dokładnej wielkości emisji, ale nie oznacza, że emisja wynosi zero.

Ta substancja była objęta monitoringiem środowiskowym, dlatego w tej sprawie nie mogliśmy po prostu pominąć jej we wniosku. Podana w sprawozdaniu granica oznaczalności była jednym z punktów odniesienia przy oszacowaniu wielkości emisji podawanej w opracowywanym wniosku. Jednakże ta wielkość, przy kilku emitorach, miała znaczenie dla całego wniosku: nie mieściła się w dopuszczalnej normie emisji dla tej substancji.

Zanim przeszliśmy z Klientem do rozmów na temat zmiany technologii lub doboru sprawniejszych urządzeń filtrujących, jeszcze raz poddaliśmy weryfikacji sprawozdanie z pomiarów. Analizując zakres akredytacji laboratorium zauważyliśmy, że granica poziomu oznaczalności została wpisana omyłkowo dziesięć razy wyższa niż właściwa. Po uwzględnieniu w wyliczeniach prawidłowej wartości granicznej, wartości emisji były znacząco niższe i nie generowały negatywnych konsekwencji dla Klienta w opracowywanym wniosku.

Właśnie dlatego analizujemy również sposób zapisania wyniku i zakres akredytacji. Granica zakresu akredytacji i granica oznaczalności metody mogą się pokrywać, ale nie są z definicji tym samym. Ustalenie, którą z nich podano w sprawozdaniu, pozwala właściwie odczytać informację „poniżej poziomu oznaczenia”. Zasady przedstawiania takich rezultatów wyjaśnia komunikat PCA nr 353.

Wniosek pomijał wycofany proces, a raport nadal zawierał jego emisję

Klient zrezygnował z jednego z wcześniej prowadzonych zakresów pracy instalacji. Przygotowując wniosek, uwzględnialiśmy informację, że tego procesu już nie ma. Tymczasem w sprawozdaniu laboratoryjnym znajdowała się osobna pozycja z emisją przypisaną właśnie do niego.

Laboratorium wykonywało wcześniej pomiary na tej instalacji, a kolejne sprawozdanie przygotowano na szablonie z poprzednich lat. Pozostała w nim pozycja dotycząca wycofanego procesu nie była wynikiem bieżącego pomiaru. Dawne dane znalazły się w raporcie, choć nie odpowiadały już aktualnej pracy instalacji.

Rozbieżność zauważyliśmy przy zestawieniu sprawozdania z informacjami od zakładu. We wniosku proces został pominięty zgodnie ze stanem faktycznym, a raport nadal wskazywał jego emisję. Znajomość zmian u Klienta pozwoliła wychwycić tę sprzeczność i wyjaśnić pochodzenie danych.

Ten przypadek pokazuje również, jak ważne jest przekazywanie laboratorium aktualnych danych przed każdą serią pomiarów. Zlecający powinien zawsze poinformować o zmianach w pozwoleniu emisyjnym lub pozwoleniu zintegrowanym oraz o wyłączonych częściach instalacji i procesach, których już się nie prowadzi. Do zlecającego należy dostarczenie wszystkich informacji niezbędnych do rzetelnego wykonania usługi, nawet jeśli laboratorium samo o nie nie zapyta.

Dlaczego warto powierzyć analizę wyników pomiaru do Ekologus?

Te historie pokazują konkretne rzeczy, które dostrzegliśmy w sprawozdaniach: niewłaściwą średnicę przewodu, niespójne przeliczenie emisji, zawyżoną liczbę przy wyniku opisanym jako „poniżej poziomu oznaczenia” oraz emisję przypisaną do wycofanego procesu.

Praca z wieloma Klientami daje nam doświadczenie w porównywaniu wyników z warunkami pozwoleń, danymi technicznymi i zmianami zachodzącymi w instalacjach. Na co dzień obliczamy emisje i przygotowujemy wnioski do uzyskania pozwoleń środowiskowych. Wiemy więc, w jakich miejscach dane z pomiarów są później wykorzystywane i jakie konsekwencje może mieć przeniesienie do wniosku błędnej liczby lub nieaktualnego opisu.

Warto dać sprawozdanie z pomiarów do weryfikacji komuś, kto się na co dzień zajmuje emisjami

Nasza analiza ma dać Klientowi odpowiedź, co wynika z raportu i co wymaga wyjaśnienia. Czasem potrzebna będzie korekta sprawozdania przez laboratorium. W innym przypadku dalsza ocena pracy instalacji z udziałem osób odpowiedzialnych za technologię. Nietypowy wynik może być prawidłowy, dlatego nie zakładamy z góry błędu wykonawcy. Laboratorium pozostaje partnerem w wyjaśnianiu danych i może oceniać zgodność w uzgodnionym zakresie. Program akredytacji laboratoriów wykonujących pomiary emisji, PCA DAB-08.

Zapraszając Ekologus do analizy wyników pomiarów emisji, zyskujesz wsparcie zespołu, który sprawdzi znaczenie liczb, ich powiązanie z pozwoleniem i opisem Twojej instalacji. To pomaga wyjaśnić wątpliwości przed podejmowaniem decyzji o regulacji, kolejnych badaniach czy zmianach technicznych.

Weryfikację należy planować z zachowaniem obowiązujących terminów. Trwająca analiza nie wstrzymuje obowiązku przekazania wyników. Rozporządzenie dotyczące przekazywania wyników pomiarów, § 7.

Zamów analizę sprawozdań z pomiarów emisji do powietrza w Ekologus. Prześlij wyniki i aktualną decyzję z jej zmianami. Analizę sprawozdań możesz zlecić samodzielnie lub w ramach kompleksowej obsługi pomiarów emisji do powietrza. W tej usłudze łączymy sprawdzenie decyzji i zakresu pomiarów, koordynację z laboratorium akredytowanym oraz weryfikację sprawozdania i porównanie wyników z warunkami pozwolenia.

Ustalimy zakres wsparcia i przygotujemy ofertę. Skontaktuj się z Ekologus lub zadzwoń: +48 600 314 300.

Opracowanie redakcyjne Ekologus na podstawie rozmów o doświadczeniach zespołu. Przykłady zostały zanonimizowane. Stan prawny i źródła sprawdzone na 8 października 2026 r.