Czym jest GOZ i jakie są jego założenia

GOZ czyli Gospodarka o obiegu zamkniętym czy też Gospodarka obiegu zamkniętego, to pojęcia obecne od niedawna w debacie publicznej, prawodawstwie i rzeczywistości gospodarczej. Dziś stają się one jednym z najważniejszych wyzwań i kierunków rozwoju dla społeczeństwa i przedsiębiorców.

ZOBACZ WEBINAR:

“Czym jest GOZ i dlaczego może on być ważny w budowaniu planu rozwoju Twojego przedsiębiorstwa?”

Główne trendy GOZ istotne dla rozwoju gospodarczego to:

transformacja gospodarki linearnej w cyrkularną
zasady 7R – rethink/redesign, reduce, reuse, recycle, repair, recover, residual managment, unacceptable
cyrkularne modele biznesowe
nowoczesne rozwiązania technologiczne z zakresu GOZ

GOZ jest to gospodarka opierająca się na modelu cyrkularnym, który zakłada minimalizację wykorzystania surowców i materiałów, wydłużenie cyklu życia produktów czy maksymalizację surowców. Staje się ona koniecznością z uwagi na ograniczone zasoby środowiska oraz szereg szans rozwojowych prawie w każdym obszarze i na każdym poziomie łańcucha dostaw.

Idea gospodarki obiegu zamkniętego powstała, jako rozwiązanie większości problemów związanych z dotychczas stosowaną gospodarką linearną, która wiąże się z dużym zanieczyszczeniem środowiska (odpady, emisje zanieczyszczeń do powietrza i wody) oraz znacznym zużyciem surowców nieodnawialnych. Aktualnie zużywamy 1,6 razy więcej zasobów, niż pozwalają na to możliwości regeneracyjne Ziemi. Wykorzystywanie surowców do produkcji, a następnie generowanie odpadów jest właśnie modelem linearnym.

Modelem, który ma pomóc zminimalizować przedstawione problemy, jest model gospodarki o obiegu zamkniętym – inaczej model cyrkularny. Główną zasadą tego modelu jest zamknięcie linii z modelu linearnego tak, aby obieg odbywał się w zamkniętym cyklu.

Cykl życia produktu w gospodarce o obiegu zamkniętym może powtarzać się w nieskończoność, jednak na każdym etapie należy dążyć do tego, by produkt lub surowiec pozostał w obiegu jak najdłużej.

Źródło: https://www.europarl.europa.eu/

Model cyrkularny wiąże się ściśle z hierarchią postępowania z odpadami – zasadą 3R:

Reduce – redukować, obniżać, ilość odpadów
Reuse – ponownie wykorzystać
Recycle – powtórnie przetworzyć

Aktualnie zasada 3R została poszerzona od dodatkowe 4R, tworząc razem model 7R:

„Istnieje tylko jedna planeta Ziemia, lecz do 2050 r. światowa konsumpcja będzie tak duża, jak gdyby było ich trzy”
– Komunikat Komisji Europejskiej

Przedsiębiorcy powinni rozpocząć przygotowania do opracowania modelu biznesowego w zakresie gospodarki obiegu zamkniętego, w tym analiz i obliczeń dotyczących możliwości zużycia surowców, wody, zagospodarowania odpadów czy emisji gazów cieplarnianych i substancji szkodliwych. Jest to nie tylko nasz moralny obowiązek, ale może także przynieść wiele korzyści.

Największe korzyści z wdrożenia GOZ to:

Ochrona środowiska
Efektywność (korzystania z) zasobów
Kreowanie nowych rynków i miejsc prac

Model takiej gospodarki może polegać na ekoprojektowaniu, dzieleniu się, pożyczaniu, ponownym użyciu, naprawie, odnawianiu, recyklingu istniejących produktów oraz powtarzaniu tego cyklu możliwie jak największą liczbę razy.

Wdrażając GOZ w swojej firmie możesz:

Lepiej wykorzystywać do produkcji surowce naturalne (np.woda, drewno, pierwiastki ziem rzadkich, i in.);
Wprowadzić ekoprojektowanie
Zmieniać technologie wytwarzania produktów,
Edukować swoich pracowników/ konsumentów

Więcej o Gospodarce w obiegu zamkniętym >> https://akademia.parp.gov.pl/course/view.php?id=292

Dofinansowanie PARP na opracowanie modelu biznesowego GOZ-transformacji

Unia Europejska przewidziała dla przedsiębiorców dofinansowania, aby wspomóc ich w przejściu na gospodarkę obiegu zamkniętego. Obszary, które dofinansowuje PARP w programie Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027 Działanie 1.3 „Gospodarka o obiegu zamkniętym w MŚP” to:

Zmniejszenie wykorzystania surowców pierwotnych – wdrożenie rozwiązań inżynierskich, patentów czy opracowanie nowych technologii pozwalających na:
- efektywne wykorzystanie surowców pierwotnych;
- zastąpienie części surowców pierwotnych surowcami wtórnymi;
- badania jakości powstałych produktów w takiej mieszanki surowców.
Zwiększenie wykorzystania surowców wtórnych, produktów ubocznych i biosurowców.
Zmniejszenie zużycia surowców krytycznych.
Redukcja ilości wytwarzanych odpadów.
Zwiększenie wykorzystania ilości odpadów w procesach produkcyjnych.
Redukcja ilości zużywanej wody.
Redukcja ilości wytwarzanych ścieków.
Redukcja ilości zużywanej energii pierwotnej elektrycznej i/lub cieplnej.
Zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii w strukturze zużycia energii.
Zmniejszenie wielkości emisji CO2 i innych gazów cieplarnianych z własnych źródeł.
Zmniejszenie wielkości emisji pyłów i gazów.
Zwiększenie trwałości produktów poprzez naprawy lub ponowne użycie (re-use).
Wprowadzenie nowych przyjaznych dla środowiska materiałów lub rozwiązań pozwalających na ograniczenie zużycia materiałów, energii lub emisji u odbiorców (konsumentów).