Zmiany w ustawie Prawo ochrony środowiska wynikające z wdrożenia Dyrektywy 2010/75/UE w sprawie emisji przemysłowych
Na jesieni 2014 r. przyjęto nowelę ustawy Prawo ochrony środowiska wprowadzającej do krajowego porządku prawnego postanowienia Dyrektywy 2010/75/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych (znanej w skrócie jako IED). Przyjęcie ustawy nowelizującej, a także późniejsze wydanie delegowanych aktów wykonawczych, w tym kluczowego Rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie standardów emisyjnych z instalacji, zakończyło formalny proces implementacji Dyrektywy.
Zmiany w ustawie podążają zgodnie z przyjętym w Unii Europejskiej trendem ograniczania niekorzystnego wpływu instalacji przemysłowych na środowisko oraz zdrowie ludzi. Wspomniany efekt, zgodnie z IED, ma być osiągnięty przede wszystkim przez zaostrzenie dotychczas obowiązujących standardów emisyjnych dla instalacji posiadających pozwolenia zintegrowane.
Oczywistą konsekwencją podniesienia wymagań środowiskowych jest konieczność przeprowadzenia modernizacji i doposażenia istniejących instalacji w urządzenia ochrony środowiska. Alternatywą jest zastępowanie wysłużonych jednostek nowymi, zaprojektowanymi zgodnie z nowymi wymaganiami i wykorzystującymi zaawansowane technologie cechujące się niską emisją zanieczyszczeń.
Nowa legislacja zakłada również wzmocnienie roli Najlepszych Dostępnych Technik (BAT). Dokumenty referencyjne BAT (tzw. BREF) mają obecnie stanowić odniesienie dla wyboru najbardziej efektywnej kosztowo metody ograniczenia emisji zanieczyszczeń, zaś warunki pozwoleń zintegrowanych powinny odzwierciedlać możliwe do osiągnięcia przez daną technikę poziomy emisji. Należy w tym miejscu podkreślić, że proponowane w Konkluzjach BAT poziomy emisji są zdecydowanie bardziej restrykcyjne, niż te przewidziane w Dyrektywie, zaś zakładane cykliczne aktualizacje wytycznych BAT oznaczają w praktyce konieczność ciągłego rozwoju technologicznego i doskonalenia efektów środowiskowych prowadzonej działalności.
Dodatkowym, bardzo istotnym elementem wdrożenia IED, jest pojawienie się całkowicie nowego w praktyce operatorów instalacji przemysłowych obszaru związanego z ochroną gleb i powierzchni ziemi oraz wód podziemnych. Wdrożenie dyrektywy wymagało doprecyzowania i uporządkowania przepisów odnoszących się do oceny ryzyka wystąpienia zanieczyszczenia powierzchni ziemi oraz określania sposobów prowadzenia rekultywacji terenów zanieczyszczonych. Nowe prawo środowiskowe wymaga od operatorów instalacji posiadających pozwolenia zintegrowane legitymowania się raportem początkowym, określającym stan jakości gruntów, bądź analizą ryzyka wykluczającą konieczność sporządzania takiego raportu. Po zakończeniu działalności instalacji, dla której sporządzono raport początkowy, na operatorze spoczywał będzie obowiązek wykonania raportu końcowego, który winien być spójny co do wskaźników ilościowych i jakościowych. W przypadku stwierdzenia wystąpienia zanieczyszczenia na etapie raportu końcowego, na operatorze będzie spoczywał obowiązek remediacji.
Choć zasadniczym celem noweli ustawy Prawo ochrony środowiska było wdrożenie IED, to wprowadziła ona również szereg rozwiązań ograniczających obciążenia i bariery administracyjne oraz porządkujących obowiązujące przepisy związane z ochroną środowiska w kontekście emisji przemysłowych. Nowelizacja umożliwia między innymi wydawanie pozwoleń zintegrowanych bezterminowo i ułatwia przenoszenie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia zintegrowanego dla instalacji w przypadku zmian właścicielskich.
