W okresie pomiędzy majem 2009r. a kwietniem 2010r. przeprowadziliśmy blisko 80 szkoleń w największych miastach Polski z zakresu raportów o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Udział w nich wzięło 1100 osób - przedstawicieli beneficjentów indywidualnych projektów kluczowych, instytucji zarządzających i pośredniczących realizujących NSRO oraz pracowników Generalnej i Regionalnych Dyrekcji Ochrony Środowiska.

Analizy przeprowadzone przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego pokazały, iż opóźnienia

w realizacji projektów często są wynikiem złej jakości raportów o oddziaływaniu  przedsięwzięcia na środowisko, które nie spełniają wymagań ustawy i w niektórych przypadkach skutkują wydaniem wadliwej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. W związku z tym Ministerstwo Rozwoju Regionalnego zleciło firmie Ekologus Sp. z o.o. realizację cyklu szkoleń dla:

• 300 pracowników jednostek i organizacji będących beneficjentem indywidualnego projektu kluczowego w ramach Programów Operacyjnych: Infrastruktura i Środowisko, Innowacyjna Gospodarka, Rozwój Polski Wschodniej oraz 16 Regionalnych Programów Operacyjnych
• 300 pracowników Generalnej i Regionalnych Dyrekcji Ochrony Środowiska.

Celem szkoleń była między innymi:

• poprawa jakości dokumentacji opracowywanej dla projektów indywidualnych, której efektem ma być skrócenie czasu akceptacji wniosku o dofinansowanie złożonego przez beneficjenta.
• Przekazanie beneficjentom projektów indywidualnych wiedzy z zakresu roli raportu w procedurze ocen oddziaływania na środowisko
• Zwiększenie wiedzy beneficjentów w zakresie zamawiania i odbioru raportu ooś (sporządzanie dokumentacji przetargowej, odbiór wykonanego zadania od wykonawcy)

Szkolenie inauguracyjne odbyło się w dniach 14-15 maja 2009 w Warszawie, a udział w nim wzięli Regionalni Dyrektorzy Ochrony Środowiska oraz Regionalni Konserwatorzy Przyrody z poszczególnych województw. Warto w tym miejscu podkreślić, iż mieliśmy przyjemność gościć na szkoleniu Pana Michała Ziętarę - Z-cę Dyrektora Departamentu Programów Pomocowych i Pomocy Publicznej Ministerwa Rozwoju Regionalnego, który wygłosił do słuchaczy kilka zdań wstępu o samym projekcie.Część merytoryczną szkolenia prowadziła natomiast m.in. Pani Irena Mazur - Dyrektor Departamentu Instrumentów Ochrony Środowiska Ministestwa Środowiska.

Galeria z inauguracji:

---

I CYKL SZKOLEŃ ( MAJ - PAŹDZIERNIK 2009R. )

Informacje ogólne

Każde ze szkoleń obejmowało dwa dni, po 7 godzin zegarowych zajęć dziennie. W trakcje zajęć odbywały się dwie piętnastominutowe przerwy kawowe oraz czterdziestopięciominutowa przerwa obiadowa. Szkolenia rozpoczynały się od wskazania Ministerstwa Rozwoju Regionalnego jako zleceniodawcy projektu, zaprezentowania celów projektu oraz przedstawienia wykładowców. Każde szkolenie było prowadzone przez dwóch lub trzech niezależnych ekspertów z danej dziedziny.

Dla poszczególnych grup odbiorców szkoleń przygotowano odrębne merytorycznie programy.

Program szkolenia dla grupy GDOŚ/RDOŚ
Dzień 1
Zakres omawianych tematów:

• Przypomnienie podstawowych informacji o etapach procesu inwestycyjnego
  w aspekcie ochrony środowiska. Miejsce procedur ooś w procesie inwestycyjnym. Rola raportu
  w procedurze ooś.
• Wymagania prawa krajowego i wspólnotowego wobec procedur ooś. Kiedy i po co jest potrzebny raport ooś?
• przedsięwzięcia mogące zawsze oddziaływać znacząco na środowisko
• przedsięwzięcia mogące potencjalnie oddziaływać znacząco na środowisko
• przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000
• ponowna ocena oddziaływania na środowisko
• Elementy osłabiające jakość raportu ooś.
• Raport ooś jako środek „wczesnego ostrzegania” przed konfliktem społecznym.
  W jaki sposób można przeciwdziałać występowaniu konfliktów.
• kiedy powstaje ryzyko powstania konfliktu społecznego i kto najczęściej jest jego stroną
• jakie wypracowano narzędzia pomocne w rozwiązywaniu konfliktów społecznych
• jakie elementy raportu i jakie jego cechy decydują o jego przydatności
  do określania prób rozwiązania konfliktu
• Zasady konsultacji społecznej
• Raport a analiza porealizacyjna i przegląd ekologiczny

Dzień 2
Zakres omawianych tematów:

1. Zakres Raportu
2. Kryteria wpływające na jakość raportu
3. Wykład z prezentacją przykładów  projektów finansowanych z Funduszu Spójności
   i EFRR w odniesieniu do wymagań procedury OOŚ (screening, scooping, udokumentowanie konsultacji społecznych ,etapy realizacji)
4. Warsztaty

(zajęcia interaktywne  z wykorzystaniem rzeczywistej dokumentacji projektowej) zakresie przygotowania i uzgodnienia dokumentacji OOŚ dla dużych projektów infrastrukturalnych:

• Inwestycje drogowe i kolejowe
• Inwestycje wodociągowo-kanalizacyjne, oczyszczalnie ścieków
• Inne duże projekty o znaczeniu regionalnym (w tym zgłoszone przez uczestników)
• Inwestycje na terenie NATURA 2000

5. Najczęstsze błędy przy sporządzaniu raportu

 
Program szkolenia dla przedstawicieli beneficjentów indywidualnych projektów kluczowych
Dzień 1
Zakres omawianych tematów:

1. Zakres Raportu
2. Kryteria wpływające na jakość raportu
3. Zasady konsultacji społecznej
4. Wykład z prezentacją przykładów  projektów finansowanych z Funduszu Spójności
   i EFRR w odniesieniu do wymagań procedury OOŚ (screening, scooping, udokumentowanie konsultacji społecznych ,etapy realizacji)
5. Warsztaty

(zajęcia interaktywne  z wykorzystaniem rzeczywistej dokumentacji projektowej) zakresie przygotowania i uzgodnienia dokumentacji OOŚ dla dużych projektów infrastrukturalnych:

• Inwestycje drogowe i kolejowe
• Inwestycje wodociągowo-kanalizacyjne, oczyszczalnie ścieków
• Inne duże projekty o znaczeniu regionalnym (w tym zgłoszone przez uczestników)
• Inwestycje na terenie NATURA 2000

6. Wymagania techniczne w SIWZ w odniesieniu do procedury OOS dla dużych projektów infrastrukturalnych, w oparciu o zapisy Ustawy o zamówieniach publicznych (wykład)

Dzień 2
Zakres omawianych tematów:

• Zarys procesu inwestycyjnego w aspekcie ochrony środowiska. Miejsce procedur ooś w procesie inwestycyjnym.
• Wymagania prawa krajowego i wspólnotowego wobec procedur ooś. Kiedy i po co jest potrzebny raport ooś?
• przedsięwzięcia mogące zawsze oddziaływać znacząco na środowisko
• przedsięwzięcia mogące potencjalnie oddziaływać znacząco na środowisko
• przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000
• ponowna ocena oddziaływania na środowisko
• Elementy osłabiające jakość raportu ooś.
• Raport ooś jako środek „wczesnego ostrzegania” przed konfliktem społecznym
• kiedy powstaje ryzyko powstania konfliktu społecznego i kto najczęściej jest jego stroną
• jakie wypracowano narzędzia pomocne w rozwiązywaniu konfliktów społecznych
• jakie elementy raportu i jakie jego cechy decydują o jego przydatności
  do określania prób rozwiązania konfliktu
• Raport a analiza porealizacyjna i przegląd ekologiczny
• Weryfikacja i odbiór raportów

Przed każdym ze szkoleń uczestnicy rozwiązywali PRE-test, natomiast po zakończeniu ostatniego wykładu byli proszeni o wypełnienie POST-testu oraz ankiety poszkoleniowej, których wyniki zostały omówione w kolejnych rozdziałach raportu

---

Materiały szkoleniowe.

Na potrzeby projektu, wszyscy wykładowcy prowadzący szkolenia, zaangażowani zostali w opracowanie dedykowanych materiałów dydaktycznych rozpowszechnianych wśród uczestników szkoleń.

Materiały składały się z:

• Prezentacji nt. roli raportu w procedurze oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko
• Prezentacji nt. wymagań stawianych w SIWZ dla raportu o oddziaływaniu planowanej inwestycji na środowisko.
• Prezentacji do części warsztatowej nt. zakresu i jakości raportu ooś
• Opracowań eksperckich dotyczących w/w zagadnień prawnych oraz części warsztatowej, których spisy treści przedstawiono poniżej.

Oprócz prezentacji w formie slajdów i opracowań eksperckich, uczestnikom szkolenia udostępniono rzeczywistą dokumentacją projektową w formie raportów ooś dużych inwestycji infrastrukturalnych takich jak:

• Budowa lini kolejowej
• Budowa obwodnicy miasta oraz drogi ekspresowej
• Budowa lotniska
• Budowa zakładu termicznego unieszkodliwiania odpadów
• Budowa oczyszczalni ścieków

Na potrzeby zajęć praktycznych zostały przygotowane różnego rodzaju studia przypadków, także rozprowadzane wśród uczestników.

Na życzenie Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, w trakcie całego cyklu szkoleń prowadzona była ich ewaluacja na podstawie porównania testów przedszkoleniowych i poszkoleniowych.

Zobacz pełną analizę testów ewaluacyjnych uczestniów pierwszego cyklu szkoleń.

---

II CYKL SZKOLEŃ ( LISTOPAD 2009R. - MARZEC 2010R.)

Zapotrzebowanie na szkolenia z zakresu raportów o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko okazało się  jednak być na tyle duże, iż znaczna część zainteresowanych osób nie mogła wziąć w nich udziału. Dlatego też przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego został rozpisany kolejny projekt szkoleniowy skierowany do:

• 300 pracowników firm i instytucji będących beneficjentami indywidualnych projektów kluczowych
• 200 pracowników Instytucji Zarządzających i Pośredniczących (I lub II stopnia) zaangażowanych w realizację Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia

I tym razem najkorzystniejsza okazała się oferta firmy Ekologus Sp. z o.o.
Ten, drugi z kolei, cykl szkoleń miał na celu podniesienie wśród beneficjentów projektów indywidualnych wiedzy z zakresu roli raportu w procedurze ocen oddziaływania na środowisko
oraz zawartości merytorycznej raportu. Z uwagi na fakt, że sporządzanie raportu najczęściej zlecane jest przez beneficjentów podmiotom zewnętrznym, konieczne okazało się także przekazanie beneficjentom wiedzy w zakresie zamawiania i odbioru takiej usługi (sporządzanie dokumentacji przetargowej, odbiór wykonanego zadania od wykonawcy).
W odniesieniu do pracowników instytucji zaangażowanych w realizację NSRO wiedza zdobyta podczas szkolenia ma pomóc im w lepszej weryfikacji dokumentów składanych przez beneficjentów wraz z wnioskiem o dofinansowanie. Zdobyta wiedza będzie również pomocna w bieżącej pracy z beneficjentami projektów finansowanych z funduszy strukturalnych.

W ramach zleconego projektu zorganizowano 31 szkoleń, z czego 20 było dedykowanych dla beneficjentów indywidualnych projektów kluczowych a 11 dla pracowników Instytucji Zarządzających i Pośredniczących (I i II stopnia). Rekrutacja uczestników była prowadzona w październiku 2009 i zakończyła się przekazaniem list jednostek zgłaszających udział swoich pracowników w szkoleniu do weryfikacji Ministerstwu Rozwoju Regionalnego.

Dla poszczególnych grup odbiorców szkoleń przygotowano, także i tym razem, odrębne merytorycznie programy.

Program dla grupy A
(zazwyczaj były to Instytucje Zarządzające i Pośredniczące)

Dzień 1.

Zakres omawianych tematów:

• Przypomnienie podstawowych informacji o etapach procesu inwestycyjnego w aspekcie ochrony środowiska. Miejsce procedur ooś w procesie inwestycyjnym.
• Wymagania prawa krajowego i wspólnotowego wobec procedur ooś. Kiedy i po co jest potrzebny raport ooś?
• przedsięwzięcia mogące zawsze oddziaływać znacząco na środowisko
• przedsięwzięcia mogące potencjalnie oddziaływać znacząco na środowisko
• przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000
• ponowna ocena oddziaływania na środowisko
• Elementy osłabiające jakość raportu ooś.
• Raport ooś jako środek „wczesnego ostrzegania” przed konfliktem społecznym.
  W jaki sposób można przeciwdziałać występowaniu konfliktów.
• kiedy powstaje ryzyko powstania konfliktu społecznego i kto najczęściej jest jego stroną
• jakie wypracowano narzędzia pomocne w rozwiązywaniu konfliktów społecznych
• jakie elementy raportu i jakie jego cechy decydują o jego przydatności do określania prób rozwiązania konfliktu

Dzień 2.

Zakres omawianych tematów:

1. Zakres Raportu
2. Kryteria wpływające na jakość raportu

• Skład zespołu wykonującego raport,
• Zakres  i charakter badań niezbędnych do przygotowania raportu, w zależności od rodzaju inwestycji
• Wariantowanie, strona graficzna raportu
• Czas potrzebny do sporządzania raportu

3. Warsztaty – prezentacja przykładowych raportów z różnych dziedzin (np. transport drogowy, gospodarka wodno-ściekowa, energetyka).

(zajęcia interaktywne  z wykorzystaniem rzeczywistej dokumentacji projektowej) zakresie oceny zawartości i weryfikacji   przygotowanej do uzgodnienia dokumentacji – Raportu ooś dla dużych projektów infrastrukturalnych.

4. Najczęstsze błędy przy sporządzaniu raportu

 

Program dla grupy B
(zazwyczaj byli to beneficjenci indywidualnych projektów kluczowych)

Dzień 1

Zakres omawianych tematów:

1. Przygotowanie zamówienia i SIWZ na opracowanie Raportu OOŚ dla dużych projektów infrastrukturalnych, w oparciu o zapisy Ustawy o zamówieniach publicznych
   – opis przedmiotu zamówienia, SIWZ, Kryteria wyboru wykonawcy (wykład i ćwiczenia)
2. Zakres Raportu
3. Kryteria wpływające na jakość raportu
4. Warsztaty

(zajęcia interaktywne  z wykorzystaniem rzeczywistej dokumentacji projektowej) zakresie przygotowania i uzgodnienia dokumentacji OOŚ dla dużych projektów infrastrukturalnych, np:

• Inwestycje drogowe i kolejowe
• Inwestycje wodociągowo-kanalizacyjne, oczyszczalnie ścieków
• Inne duże projekty o znaczeniu regionalnym (w tym zgłoszone przez uczestników)
• Inwestycje energetyczne

5. Najczęściej popełniane błędy przy sporządzaniu raportu
6. Weryfikacja i odbiór raportu

Dzień 2.

Zakres omawianych tematów:

• Zarys procesu inwestycyjnego w aspekcie ochrony środowiska. Miejsce procedur ooś
  w procesie inwestycyjnym.
• Wymagania prawa krajowego i wspólnotowego wobec procedur ooś. Kiedy i po co jest potrzebny raport ooś?

• przedsięwzięcia mogące zawsze oddziaływać znacząco na środowisko
• przedsięwzięcia mogące potencjalnie oddziaływać znacząco na środowisko
• przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000
• ponowna ocena oddziaływania na środowisko

• Elementy osłabiające jakość raportu ooś.
• Raport ooś jako środek „wczesnego ostrzegania” przed konfliktem społecznym.
  W jaki sposób można przeciwdziałać występowaniu konfliktów.
• kiedy powstaje ryzyko powstania konfliktu społecznego i kto najczęściej jest jego stroną
• jakie wypracowano narzędzia pomocne w rozwiązywaniu konfliktów społecznych
• jakie elementy raportu i jakie jego cechy decydują o jego przydatności do określania prób rozwiązania konfliktu
• Zasady konsultacji społecznych
• Raport a analiza porealizacyjna i przegląd ekologiczny

Drugi cykl szkoleń różnił się nieco od poprzedniego. Ze względu na inne grupy docelowe został zaktualizowany także nieco zakres omawianych zagadnień. Pod względem organizacyjnym natomiast warto zauważyć, iż szkolenia odbyły się w dwóch nowych lokalizacjach : Białymstoku i Rzeszowie.

Podobnie, jak to miało miejsce podczas pierwszego cyklu szkoleń, prowadzona była ich ewaluacja.

Zobacz pełną analizę testów ewaluacyjnych uczestników drugiego cyklu szkoleń.

---

GALERIA SZKOLEŃ W POSZCZEGÓLNYCH MIASTACH:

Warszawa

Kraków

Wrocław

Poznań

Sopot